काठमाडौं । रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीमा परी ज्यान गुमाएकाहरूको सम्मानमा आज देशभर राष्ट्रिय शोक मनाइँदैछ। राष्ट्रिय शोकका अवसरमा नेपालभरका सरकारी कार्यालय तथा विदेशस्थित नेपाली दूतावास र नियोगमा राष्ट्रिय झण्डा आधा झुकाइनेछ।
प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय सिंहदरबारमा भदौ १८ गते बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले भदौ १० गते भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीमा परी ज्यान गुमाएकाहरूको सम्मानमा भदौ २२ गते राष्ट्रिय शोक मनाउने निर्णय गरेको थियो।
प्रहरी प्रधान कार्यालय नक्सालका अनुसार आइतबार साँझसम्म बाढीमा परी मृत्यु भएकामध्ये एक हजार ३४२ जनाको शव फेला परेको छ। अझै तीन हजार ९९२ जना सम्पर्कविहीन रहेको प्रहरीले जनाएको छ।
फेला परेका शवमध्ये ५३० पुरुष, ३२८ महिला र ४९५ वटा पहिचान हुन नसकेका शव रहेका छन्। सम्पर्कविहीनमध्ये स्वदेशीतर्फ दुई हजार ८२७ पुरुष र ५६७ महिला तथा विदेशी नागरिकतर्फ २६७ पुरुष र २३९ महिला रहेका छन्।
बाढी प्रभावित क्षेत्रमा बेपत्ताको खोजी, उद्धार तथा शव व्यवस्थापनको काम सुरक्षा निकायले निरन्तर गरिरहेको छ। फेला परेका शवमध्ये एक हजार ४४ वटा शव सुरक्षित रूपमा जमिनमा गाडेर व्यवस्थापन गरिएको छ भने बाँकी शवको पहिचान तथा व्यवस्थापन प्रक्रिया अघि बढाइएको प्रहरीले जनाएको छ।
राष्ट्रिय विपत् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार बाढी प्रभावित विभिन्न जिल्लाबाट हालसम्म १३ हजार ३९९ जनाको उद्धार गरिएको छ। नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलका हजारौँ जनशक्ति कठिन भूगोल, अवरुद्ध सडक तथा जोखिमपूर्ण नदीको प्रवाहबीच खोज तथा उद्धारमा परिचालित छन्।
प्राधिकरणका प्रवक्ता शान्ति महतका अनुसार प्रभावित क्षेत्रमा खोज, उद्धार तथा राहतका लागि २१ हजार ४६५ सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको छ। नेपाली सेनाले हवाई साधनमार्फत एक हजार ४५ पटक तथा निजी क्षेत्रका हवाई साधनले १२९ पटक उडान गरी खोज, उद्धार तथा राहत कार्यलाई तीव्रता दिएका छन्।
उद्धार गरिएका नागरिकको तत्काल व्यवस्थापनका लागि रसुवा, नुवाकोट र धादिङमा होल्डिङ सेन्टर सञ्चालन गरिएको छ। हाल ती केन्द्रमा तीन हजार ९१२ जना रहेका छन्।
घाइते तथा प्रभावित नागरिकलाई स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउने कामसमेत जारी रहेको छ। हालसम्म छ हजार ७३ जनाले स्वास्थ्य सेवा पाइसकेको प्राधिकरणले जनाएको छ।
बेपत्ता व्यक्तिको पहिचान तथा फेला परेका शवको सनाखतका लागि डिएनए परीक्षणलाई प्राथमिकता दिइएको छ। प्रहरीले हालसम्म मृतक एक हजार १८१ जना र मृतकका आफन्त एक हजार १९५ जना गरी दुई हजार ३७६ जनाको डिएनए नमुना सङ्कलन गरिएको जनाएको छ।
बेपत्ताको खोजी तथा उद्धारसँगै फेला परेका शवको पहिचान र व्यवस्थापनका लागि नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल तथा सम्बन्धित सरकारी निकायका टोली प्रभावित क्षेत्रमा निरन्तर परिचालित छन्।