शुक्रबार, कार्तिक १३ २०८३
शुक्रबार, कार्तिक १३ २०८३
सोमबार, भाद्र ८ २०८३
नेपाली कांग्रेसभित्रको आन्तरिक राजनीति पुनः एकपटक तीव्र ध्रुवीकरण र वैचारिक टकरावको मोडमा पुगेको छ।
पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवाले इतर समूहको भेलालाई सम्बोधन गर्दै आफूलाई ‘हिन्दू धर्मको पक्षधर’का रूपमा प्रस्तुत गरेपछि र सर्वोच्च अदालतले पार्टीको आधिकारिकतासम्बन्धी मुद्दामा पुनरावलोकन गर्ने निर्णय गरेपछि कांग्रेसभित्रको शक्ति समीकरण फेरिएको छ।
संस्थापन पक्षका नेता गगनकुमार थापा र पूर्वसभापति देउवा पक्षबीचको यो टकरावले आगामी दिनमा कांग्रेसलाई कता लैजाला?
देउवाले आफूलाई हिन्दू धर्म र धार्मिक स्वतन्त्रताको समर्थकका रूपमा उभ्याउनु केवल व्यक्तिगत धार्मिक आस्था मात्र होइन, रणनीतिक कार्ड हो।
कांग्रेसभित्र परम्परागत र संस्थापन पक्षको ठूलो पंक्ति हिन्दू राष्ट्र र सनातन संस्कृतिप्रति लचिलो देखिन्छ। देउवाले इतर समूहलाई रिझाउन र जनमतको ठूलो हिस्सालाई तान्न यो कार्ड प्रयोग गरेका छन्।
अर्कोतर्फ, वर्तमान सभापति गगनकुमार थापा धर्मनिरपेक्षता, सङ्घीयता र गणतन्त्रका कट्टर पक्षधर हुन्। उनी पार्टीलाई परम्परागत ढर्राबाट निकालेर प्रगतिशील र संस्थागत सुधारको बाटोमा लैजान चाहन्छन्।
यसले गर्दा आगामी दिनमा कांग्रेसभित्र ‘वैचारिक स्पष्टता’ का नाममा दुई विपरीत ध्रुवबीच तीव्र सैद्धान्तिक मुठभेड हुने निश्चित छ।
पार्टीको आधिकारिकतासम्बन्धी मुद्दा पुनरावलोकन गर्ने सर्वोच्च अदालतको निर्णयले सभापति गगन थापा र उनको टोलीलाई ठूलो राजनीतिक तथा कानुनी दबाबमा पारेको छ।
यदि अदालतले पुनरावलोकनका क्रममा पूर्ववर्ती निर्णयहरूमा प्रश्न उठायो भने गगन थापा नेतृत्वको वैधानिकतामाथि नै प्रश्नचिह्न खडा हुन सक्छ।
देउवा पक्ष र इतर समूहले यस निर्णयलाई राजनीतिक पुनरागमनको बलियो हतियार बनाउन खोजिरहेका छन्। कानुनी सङ्कट गहिरिँदै जाँदा पार्टीभित्र समानान्तर गतिविधिहरू तीव्र हुनेछन्।
कांग्रेसभित्रको यो कलह केवल गुटगत भनाभनमा सीमित रहने छैन। यसले पार्टीका हरेक तहका समिति र संसदीय दलसम्म नै असर पार्नेछ।
प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभामा देउवा पक्षधर सांसदहरू र थापा पक्षधर सांसदहरूबीच स्पष्ट विभाजन देखिनेछ। यसले पार्टीको निर्णय प्रक्रियालाई अनिर्णयको बन्दी बनाउन सक्छ।
यदि अदालतको निर्णय वा देउवाको दबाबका कारण गगन थापाले सम्झौता नगरेमा, देउवा पक्षले पार्टीभित्रै समानान्तर भेला, बैठक र संरचनाहरू निर्माण गर्ने सम्भावना बढ्छ, जसले पार्टीलाई विभाजनको सङ्घारमा पुर्याउन सक्छ।
कांग्रेसभित्रको यो आन्तरिक खिचाताचीले तल्लो तहका कार्यकर्ता र आम मतदातामा ठूलो निराशा पैदा गर्नेछ। एकातिर नयाँ राजनीतिक शक्तिहरूको उदय भइरहेको अवस्थामा पुरानो र ऐतिहासिक पार्टीभित्र विचार र नेतृत्वको लडाइँ हुनुले चुनावमा क्षति पुर्याउनेछ।
देउवाको धार्मिक/वैचारिक लचिलोपन र सर्वोच्चको कानुनी पुनरावलोकनले गगन थापा नेतृत्वलाई ठूलो राजनीतिक धर्मसङ्कटमा पारेको छ। यदि दुवै पक्षले समयमै संवाद र मध्यमार्गी बाटो पहिल्याउन सकेनन् भने, यो कलहले कांग्रेसलाई वैचारिक रूपमा विभाजित गर्ने मात्र नभई औपचारिक फुटको दिशातर्फ धकेल्ने गम्भीर खतरा देखिन्छ।
