बुधबार, कार्तिक ११ २०८३
बुधबार, कार्तिक ११ २०८३
नेपालका लागि अमेरिकी राजदूत र्यान्डी बेरीले सरकार फेरिए पनि अमेरिकाको नेपाल नीति परिवर्तन नहुने बताएका छन् । नवनिर्वाचित अमेरिकी राष्ट्रपति जोसेफ बाइडेन र उपराष्ट्रपति कमला ह्यारिसको विदेश नीतिबारे सोमबार पत्रकारलाई जानकारी दिँदै उनले मिलिनियम च्यालेन्ज कर्पोेरेसन (एमसिसी) सम्झौता, नेपालसँगको जलवायु परिवर्तन तथा विकास साझेदारी र नेपाली सेनासँगको सहकार्य निरन्तर रहने बताए ।
‘नेपालसँग द्विपक्षीय सम्बन्धका सन्दर्भमा ७० वर्षदेखि हाम्रा आधारभूत विषयमा परिवर्तन भएका छैनन् र हुँदैनन् पनि । एमसिसी सम्झौतालगायतका विषयमा नयाँ सरकारको प्राथमिकता परिवर्तन हुँदैन,’ उनले भने, ‘हामी नेपालसँग विशेषतः विकासका सम्बन्धमा साझेदारी गर्न प्रतिबद्ध छौँ । मैले यो विषय प्रधानमन्त्री, परराष्ट्रमन्त्रीलगायत शीर्ष नेताहरूलाई भनेको छु ।’ बाइडेनले कार्यभार सम्हालेलगत्तै उनको विदेश नीतिबारे राजदूत बेरीले प्रधानमन्त्री केपी ओलीसहितका शीर्ष नेता र प्रधानसेनापति पूर्णचन्द्र थापालाई ब्रिफिङ गरेका थिए ।
राजदूत बेरीले एमसिसी सम्झौता तत्कालीन राष्ट्रपति जर्ज डब्ल्यु बुसका पालामा सुरु भएको भन्दै नेपालको संसद्बाट पारित हुने प्रक्रिया बाँकी रहेको स्मरण गरे । ‘यो राजनीतिक विषय होइन, विकास र लगानीको विषय हो । यसमा नयाँ सरकारको प्राथमिकता परिवर्तन हुँदैन,’ उनको भनाइ थियो ।
‘नेपाललाई अमेरिकाको नयाँ नेतृत्वले भारतीय चस्माबाट हेर्न लागेको हो,’ भन्ने पत्रकारहरूको प्रश्नमा राजदूत बेरीले नेपालसँग सम्बन्ध सञ्चालनको आफ्नै मूल्य–मान्यता रहेको बताए । उनले भने, ‘हामी नेपालसँग नितान्त द्विपक्षीय रूपमा सम्बन्ध सञ्चालन गर्छौँ । नेपालको सार्वभौमसत्ता तथा गतिशील लोकतन्त्रका संस्थाहरू (जसले प्रेस स्वतन्त्रतालगायतका स्वतन्त्रतालाई आत्मसात् गर्छन्)लाई अत्यन्तै सम्मान गर्छौँ, महत्व दिन्छौँ । हाम्रो नेपालसँगको सम्बन्ध सञ्चालनको मूल्य–मान्यता भारत वा चीनसँग सम्बन्धित हुँदैन । नेपालको मूल्य अरू कसैसँग हामीले खोज्ने होइन ।’
अमेरिका नेपालसँग विकासका एजेन्डामा सहकार्य गर्न प्रतिबद्ध रहेको र सम्बन्ध सञ्चालन अन्तर्राष्ट्रिय मूल्य–मान्यतामा आधारित रहेको राजदूत बेरीले बताए । नेपाल–अमेरिका सम्बन्ध अरूको भन्दा नेपालको आवश्यकताबाट निर्देशित रहेको उनको भनाइ छ । ‘पारदर्शी तथा अन्तर्राष्ट्रिय मान्यताप्राप्त नियममा आधारित मूल्य प्रणालीमा रहेर नेपालले क्षेत्रीय रूपमा आर्थिक एकीकरणमा जानुपर्छ र समृद्धि हासिल गर्नुपर्छ,’ उनले भने ।
नेकपाको आन्तरिक विवाद तथा संसद् विघटनबारे राजदूत बेरीले यो आन्तरिक विषय भएको टिप्पणी गरे । ‘यो सार्वभौम देश हो । अमेरिकाको रुचि यहाँ र विश्वमा लोकतान्त्रिक प्रणालीसँग सहकार्य गर्ने हो । यहाँ संविधान छ र नियम–कानुन पनि छन्,’ राजदूत बेरीले भने, ‘नेकपाको आन्तरिक विवाद हाम्रो बिजनेस होइन । यो राजनीतिक पार्टीको आन्तरिक विषय हो । अर्कातिर, यहाँ सर्वोच्च अदालत छ, संवैधानिक सिद्धान्त छन् । ’
राजदूत बेरीले अमेरिकाको उदाहरण दिँदै निर्वाचनबारे अदालतमा उठेका प्रश्न एउटा कोर्समा टुंगिएको र नयाँ सरकार गठन भएको दृष्टान्त पनि प्रस्तुत गरे । ‘नेपालमा पनि यो सबै संवैधानिक प्रक्रियामा छ । सर्वोच्च अदालत र संवैधानिक सिद्धान्त छन्, छलफल भइरहेको छ,’ उनको भनाइ थियो, ‘त्यसकारण हामीले अहिले अपरिपक्व वक्तव्य दिइरहनु आवश्यक छैन ।’
राजदूत बेरीले नेपाली सेनासँग अमेरिकाको सकारात्मक र लामो समयदेखि ‘इन्गेजमेन्ट’ रहेको र निरन्तर रहने बताए । ‘प्रकोप व्यवस्थापन, शान्ति स्थापक सैन्यलाई तालिम मानवीय सहायतासम्बन्धी विषयमा हामी नेपाली सेनासँग लामो समयदेखि सहकार्य गर्दै आएका छौँ, अब पनि निरन्तर कायम रहन्छ,’ उनले भने ।
नेपालका शीर्ष नेताहरूसँगको छलफलमा आफूले जलवायु परिवर्तनबारे सहकार्यमा जोड दिएको पनि उनको भनाइ थियो । उनले भने, ‘यो हाम्रो विदेश नीतिको महत्वपूर्ण पक्ष हो । हामी बुझ्छौँ र आत्मसात् गर्छौँ कि यो विश्वव्यापी चुनौतीको अग्रमोर्चामा नेपाल छ ।’ उनले विश्वव्यापी चुनौती, बहुपक्षीय संस्थाहरूमा अमेरिकाले नेपालसहित अन्य मुलुकहरूसँग साझेदारी गर्न चाहेको विषयमा पनि शीर्ष नेतृत्वलाई बताएको उल्लेख गरे ।
राजदूत बेरीले अमेरिकाको इन्डो–प्यासिफिक अवधारणा यो क्षेत्रमा अमेरिकी सुरक्षा, आर्थिक सम्पन्नता र ग्लोबल इन्गेजमेन्टका लागि भएको दाबी गरे । ‘नियममा आधारित विश्व व्यवस्था, पारदर्शिता र लोकतान्त्रिक संस्थाहरूलाई सहयोग गर्ने विषयमा कुनै परिवर्तन हुँदैन,’ उनले भने । आजको नयाँ पत्रिकाबाट
