बिहिबार, साउन १४ २०८३
बिहिबार, साउन १४ २०८३
काठमाडौं भदौ, १८–
सिटिजन्स बैंक इन्टरनेसनलमा धितोमा राखिएका सुनको परिमाण एकाएक कम भएपछि विभिन्न शंका उत्पन्न भएको छ । सिटिजन्सको सुन काण्डले बैंकिङ क्षेत्रमा यतिबेला तहल्का मच्चिएको छ । धितोमा राखेको सुनको तौल एकाएक घटन थालेपछि यो प्रकरणले बजार तताएको हो ।
घटना एक महिनाअगाडिको भए पनि भदौ १२ मा घटनाले मूर्तरुप लियो जब नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरो (सीआइबी)ले सुन धितो कर्जामा अनियमितता गर्ने सिटिजन्स बैंकका वरिष्ठ सुन जाँचकीहरुलाई पक्राउ गर्यो ।
सुन जाँजकी शामिन शाक्य र सहायक सुन जाँचकी विन्देश शाक्य मिलेर २ करोड २८ लाख ३८ हजार ४ सय ३१ रुपैयाँ ५२ पैसा अनियमितता गरेको अभियोग लागेको छ । विषय दुई कर्मचारीलाई आरोप लाग्ने कुरा मात्रै होइन । यो प्रकरणमा बैंका व्यवस्थापनका पदाधिकारीहरु नमिलेसम्म सम्भव नै हुँदैन । ऋणीले राखेको सुनको परिमाण आश्चर्यजनक ढंगबाट कम भएपछि विषय बाहिर आएको हो ।
घटना विवरणअनुसार ७२ साल बैशाख १२ गते गएको विनाशकारी भूकम्पका कारण सिटिजन्स बैंकको न्युरोड शाखामा क्षति पुग्यो । न्युुुरोड शाखाले आफ्ना ग्राककहरुसँग सुन धितो राखेर कर्जा दिएको थियो । भूकम्पले भवन क्षतिग्रस्त भएपछि शाखाका कर्मचारीहरुले सुनको सुरक्षाका लागि भने सुनले भरिएका लकरहरु कमलादीस्थित केन्द्रीय कार्यालयमा लिएर गए । तीन वर्षको यो अवधिमा न्युरोड शाखाको मर्मत पनि भयो । शाखा पुरानै अवस्थामा सञ्चालन हुने अवस्थामा फर्कियो ।
त्यसपछि कमलादीमा राखिएका न्युरोड शाखाका सबै सुन स्थानान्तरण गरेर सम्बन्धित शाखामा ल्याइयो । अचम्म त त्यो बेला भयो, जब सुनको परिमाण नै कम देखियो । ऋणीहरुले सावा ब्याज तिरेर आफ्नो सुन बन्धकीबाट छुटाएर लैजान खोज्दा सबै जिल परे । किनभने कुनै ऋणीको सुनको परिमाण कम थियो भने कुनै सुन त भेटिएन नै ।
एक केजी सुन राखेकाहरुले सुन छुटाउँदा जाँदा आधा केजी सुन आधा केजी चाहिँ पित्तल मिसिएको पाइयो भने के गर्ने होला ? भयो ठिक त्यस्तै ।
न्युरोड शाखाका कर्मचारीहरुले केन्द्रीय कार्यालयका कर्मचारीहरुले नै यस्तो बदमासी गरेको शंका गरेका छन् । केन्द्रका कर्मचारीले आफूहरुसँग चाबी नै नहुने भएकोले शाखाकै बेइमानी हो भनेर पन्छिन थाले । त्यसबैबीच न्युरोड शाखाका कर्मचारीले सिआइबीमा एक उजुरी दर्ता गराए । उजुरीमा सुनमा गरिएको हेराफेरिको अनुसन्धान गर्न आग्रह गरियो । उजुरीमा शामिना शाक्य नामक महिला सुन जाँचकीले एक वाक्य लेखिन् । त्यही वाक्यका कारण उनी अहिले सिआइबीको हिरासत कक्षको हावा खाँदै छिन् । उनले एक ऋणी आएर आफूबाट जबर्जस्ती सुन खोसेर लगेको उजुरीमा उल्लेख गरिन् । बैंकका पैसा वा सुन जबर्जस्ती लिएर जान सम्भव छैन भन्ने सबैलाई थाहा छ । तर उनी त्यही वाक्यका कारण अहिले थुनामा छिन् । तर यसको अर्थ ती दुई सुन जाँचकी मात्रै यो प्रकरणमा संलग्न भने होइनन् । यो विषयको लहरो तान्दा पहरो गर्र्जिने निश्चित छ ।
रोम जलिरहेछ, निरो बाँसुरी बजाइरहेछन भने झै बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत राजनसिंह भण्डारी भने यतिबेला अमेरिका भ्रमणका थकान मेटाउदै छन । न्युरोड शाखाका कर्मचारीहरुको दावीअनुसार शाखाका कर्मचारीले सुनमा हेराफेरि गरेकै होइनन् ।
बैंक उच्चस्रोतका अनुसार बैंकका जिम्मेवार अधिकारीहरु कै मिलेमतोमा जाँचकीहरुले कम गुणस्तरको सुनलाई पनि उच्च गुणस्तरको हो भन्दै मुल्यांकन गर्ने र तौलमा बदमासी गर्ने, सोही अनुुरुप कर्जा स्वीकृत गरी आएको अतिरिक्त रकम ऋणीसंँग मिलेर बाँढेर खाने गरेका छन् । जुुन कुराको पुुष्टि शाक्यद्वयको पक्राउबाट पनि भईसकेको छ । स्मरण रहोस् गत बर्ष नेपाल बैंकमा पनि फलामलाई पित्तलको लेप लगाएर सुन भन्दै बैंक कै कर्मचारीहरुको मिलेमतोमा करोडौं रुपैयाँ अनिमिता भएपछि ति व्यक्ति पक्राउ परेका थिए । अहिले सिटिजन्स बंैकमा पनि त्यस्तै घटना भएको हुुन सक्छ, सिटिजन्स बैंकका सेवाग्राही भन्छन् । पछिल्लो घटनाले सिटिजन्स बैंकका ग्राहकहरुलाई समेत झस्काएको भन्दै सम्बन्धित निकाय नेपाल राष्ट्र बैंक, केन्द्रिय अनुुसन्धान व्युरो समेतले सिटिजन्समा रहेको सुनको गुुणस्तर जाँच्नुु पर्छ, ति ग्राहक भन्छन ।
यता पक्राउ परेका शाक्यद्वयसहित ऋणी ग्राहक उमेश राज बराईली र लभ बराईलीसहितका पाँचजना अभियुुक्तहरुलाई सिआइबीले भदौ १२ गते पक्राउ गरी उच्च अदालत पाटनबाट सात दिनको म्याद थप गरी अनुसन्धान गरिरहेको छ । यो अनुसन्धान चलिरहेकै अवस्थामा सिटिजन्स बैंकमा धितोमा रहेका सबै सुनको गुणस्तर चेक गर्नुुपर्छ, सोही बैंकमा एक जना ग्राहक भन्छन् ।
सात केजी सुनमा हेराफेरि
सिटिजन्स बैंक इन्टरनेशनल लिमिटेडबाट व्यक्तिले राखेको साढे सात किलो सुनमा हेराफेरि भएको खबर छ । यो सुन बैंकको न्यूरोड शाखामा धरौटीबापतकै हो । सुनमा भएको यस्तो घटनापछि जाँचकी दुईसहित जम्मा पाँच जना पक्राउ परेका छन् । प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरोले सुन धरौटी राखेर ऋण लिने ऋणी र बैंकका कर्मचारीलाई पक्राउ गरेको जनाएको छ । प्रहरीको अनुसन्धानका क्रममा सुन धरौटी राखेभन्दा बढी तौल देखाएर ऋण प्रवाहको लागि सिफारिश गरेको आशंक गरिएको छ । सिआइबीका एसपी सानुराम भट्टराईको अनुसार सात किलो चारसय ९७ ग्राम सुन अपुग छ । पक्राउ परेका पाँचैजना बिरुद्ध २ करोड २८ लाख ३८ हजार रुपैयाँ बराबर बैकिङ कारोबारमा हानी नोक्सानी पु¥याएको अभियोग लगाइएको छ । प्रहरीले प्राइम कमर्सियल बैंक कमलपोखरी शाखाका अमितराज बज्राचार्य र ऋणी लभ बराइली तथा उमेशराज बराइली पक्राउ परेका छन् । पक्राउ परेका पाँचजना बिरुद्ध उच्च अदालत पाटनबाट सात दिनको म्याद गरिएको छ । आजको अमृतबजार साप्ताहिकमा खबर छ ।
