बुधबार, कार्तिक १८ २०८३
बुधबार, कार्तिक १८ २०८३
काठमाडौं । सभामुख अग्नि सापकोटा र उपसभामुख पुष्पा भुसालविरुद्ध सर्वोच्च अदालतमा रिट निवेदन दायर भएको छ ।
अधिवक्ताहरू किशोर पौडेल र अनुपम भट्टराईले समानुपातिक तर्फको बन्दसूची निर्वाचन आयोगमा बुझाउने अघिल्लो दिन नै सभामुख सापकोटा र उपसभामुख भुसालको पदावधि सकिएको दाबी गर्दै रिट दायर गरेका हुन् ।
रिटमा दुवैको कार्यकाल सकिएकाले उक्त पद खाली गर्नू भनी अन्तरिम आदेश जारी हुनुपर्ने माग गरिएको छ । निर्वाचन आयोगले प्रतिनिधिसभाको समानुपातिक तर्फको बन्दसूची प्रकाशित गरिसकेकाले मुद्दाको अन्तिम किनारा नलागुञ्जेल सभामुख र उपसभामुखका रूपमा दिइने सेवासुविधा प्रयोग गर्न रोक लगाउनसमेत रिटमा माग गरिएको छ ।
रिटको पहिलो पेसी आजका लागि तोकिएको छ ।
संविधानले र विगतको अभ्यासले पनि प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको उम्मेदवारी दर्ता हुने अघिल्लो दिनबाट सभामुख र उपसभामुख पद पनि रिक्त हुने दाबी रिटमा गरिएको छ ।
दलहरूले समानुपातिकको बन्दसूची निर्वाचन आयोगमा बुझाएसँगै प्रतिनिधिसभा सदस्यको कार्यकाल सकिएको छ । आगामी ४ मंसिरमा हुने प्रतिनिधि तथा प्रदेशसभा निर्वाचनको समानुपातिक तर्फको उम्मेदवारको बन्दसूची राजनीतिक दलहरूले निर्वाचन आयोगमा बुझाएसँगै सांसदहरूको कार्यकाल सकिएको हो ।
आयोगले गत सोमबारसम्म समानुपातिक उम्मेदवारको बन्दसूची बुझाउने समय दिएको थियो । आइतबारदेखि नै सांसदहरूको कार्यकाल सकिएको हो । कार्यकाल सकिएसँगै सांसदहरूले प्रयोग गर्दै आएको सेवा(सुविधासमेत फिर्ता गरेका छन् । तर, प्रतिनिधिसभाका सभामुख र उपसभामुख भने पदमै छन् ।
संविधान दिवसमा अग्निप्रसाद सापकोटाले सभामुखकै हैसियतमा शुभकामना सन्देश जारी गरेका थिए । सन्देश जारी गर्ने मात्रै होइन प्रतिनिधिसभाका सभामुख झण्डावाला सवारी लिएर हिँडिरहेका छन्। सापकोटा सिंहदरबारमा रहेको सभामुखको कार्यकक्ष, टुँडिखेलदेखि शीतलनिवास सोमबार सभामुखको हैसियतमा भिआइपी सवारी र झण्डावाल गाडी लिएर पुगेका थिए । अब प्रश्न उठ्छ सभामुख र उपसभामुखको कार्यकाल सकियो कि कायमै छ ?
सभामुखको पदावधिबारे स्पष्ट कानुनी व्यवस्था छैन । सांसदहरूको कार्यकालबारे कानुन निर्माण भएको छैन ।
यसकै फाइदा उठाउँदै सरकारले संसद्को आयु लम्ब्याउने प्रयाससमेत गरेको थियो । तर, आयोगले असन्तुष्टि जनाएपछि सरकारको उक्त प्रयास सफल हुन सकेन । संसदीय प्रक्रियामा स्पष्ट कानुन नहुँदा विगतको संसदीय अभ्यासलाई आधार मान्ने गरिन्छ ।
यसअघिको संसदीय अभ्यास पछ्याउने हो भने प्रतिनिधिसभाका सबै सदस्यहरूको पद सकिएको छ । विगतमा कार्यकालबारे स्पष्ट कानुन नभएको अवस्थामा समानुपातिक बन्दसूची बुझाएको अघिल्लो दिनबाट सभामुुख र सांसदहरूको पद सकिएको भन्दै तत्कालीन सभामुख र सांसदहरूले पद छाडेका थिए ।
संविधानको धारा ९१ को उपधारा ६ (क) मा प्रतिनिधिसभाका लागि हुने अर्को निर्वाचनको उम्मेदवारी दिनेभन्दा अघिल्लो दिनसम्म पद रहने उल्लेख छ ।
