बिहिबार, साउन १४ २०८३
बिहिबार, साउन १४ २०८३
काठमाडौं जेठ, २३–
अमेरीकाबाट देशमा भित्रने रकम मध्ये अधिकांश रकम आइएनजिओ मार्फत भित्रने गरेको छ । सरकारी संयन्त्रलाई नपत्याउँदै अमेरीकाले सरकारलाई आइएनजिओ मार्फत सहयोग गरेको हो ।
अर्थ मन्त्रालयका अनुसार अमेरीकाबाट आउने रकम ९२ प्रतिशत आइएनजिओ मार्फत र ८ प्रतिशत मात्रै सरकारी बजेट भित्रबाट खर्च हुन्छ । यसरी बजेट बाहिरबाट खर्च भएको रकमको अर्थतन्त्रमा के कस्तो असर पर्याे भन्ने कुनै लेखाजोखा नहुने बिज्ञ बताउँछन् ।
अमेरीका मात्रै होइन अन्य देशबाट पनि यसरी नै रकम भित्रने गरेको अर्थमन्त्रालय बताउँछ । देशमा भित्रने कुल बिदेशी सहायता मध्ये २२ प्रतिशत जति रकम गैरसरकारी संस्था तथा अन्तर्राष्ट्रिय गैर सरकारी संस्था मार्फत भित्रने गरेको छ । गत आर्थिक वर्षमा बिदेशीबाट आएको सहायता मध्ये बजेटबाट ७८ प्रतिशत र २२ प्रतिशत बजेट बाहिरबाट आएको थियो । ं
गत आर्थिक वर्षको तुलनामा यस्तो रकम केहि नियन्त्रणमा आएपनि उल्लेखनिय रुपमा भने घट्न सकेको छैन । आर्थिक वर्ष २०७३÷०७४ मा बिदेशीबाट आएको रकम २७ प्रतिशत एनजिओ आइएनजिओ मार्फत आएको थियो । राजनीतिक नेर्तत्वमा प्रभाव पार्नका लागि यस्तो रकम प्रयोग हुने गर्छ । जसलाई सरकारले बजेट भित्रबाट ल्याउन प्रयास गरेपनि त्यो संभव हुन सकेको छैन ।
यो बिगतका तुलनामा केहि नियन्त्रण आएको देखिए पनि उल्लेखनिय रुपमा भने घट्न सकेको छैन । विदेशीले प्रतिबद्धता गरेको सहयोग केहि बजेटबाट आउँछ भने केहि आइएनजिओ मार्फत । बजेटबाट आउने रकममा सरकारको नियन्त्रण हुने भए पनि आइएनजिओबाट आउने रकममा भने सरकारको नियन्त्रण हुन सक्दैन । जुन रकम विदेशी दाताले आफ्नो पक्षमा नीति निर्माण प्रयोग गर्न र प्रभावमा राख्नका लागि प्रयोग गर्छन् ।
सरकारले अहिले बिदेशबाट बैदेशिक अनुदान र ऋण मार्फत रकम भित्राइरहेको छ । जुन बजेटमा स्पष्ट देखिन्छ ।
कोरिया र अष्ट्रेलियाबाट प्राप्त हुने अधिकांश सहायता बजेट बाहिर गएर आउने गरेको छ । सरकारी निकायहरुको खर्च क्षमता कमजोर देखाउँदै गरिने खर्च के सहि प्रयोजनमा भइरहेको छ त भनेर अध्ययन गर्न जरुरी छ ।
गत वर्षको आँकडा हेर्ने हो भने कोरिया र अष्ट्रेलियाबाट शत प्रतिशत रकम बजेट बाहिरबाट आएको थियो । त्यस्तै बेलायतबाट ४० भने युरोपेली युनियनबाट ३९ प्रतिशत रकम बजेट बाहिरबाट नै आएको थियो । यस्तो रकमले देशका नेता तथा कार्यकर्तालाई प्रभावमा पार्न सक्ने जानकारहरु बताउँछन् । सम्पन्न मुलुकमा यस खालका सहायता भित्रन पाउँदैनन् । तर गरिब मुलुकमा सम्पन्न मुलुकहरुले यस्तै रकम मार्फत प्रभाव जमाई राख्छन् ।
