वैकल्पिक राजनीतिक बाटो कस्तो हुनुपर्छ?

नेपालमा परम्परागत राजनीतिक दलहरूप्रति जनताको असन्तुष्टि बढ्दै गएको छ। भ्रष्टाचार, अयोग्यता, र नातावादको हावी हुँदा जनताले वैकल्पिक राजनीतिक बाटो खोज्न थालेका छन्। यस्तो अवस्थामा वैकल्पिक राजनीति केवल नयाँ नाम मात्र होइन, सोच, प्रणाली, र अभ्यासमा पनि भिन्न हुनुपर्छ।

वैकल्पिक राजनीतिक दल वा अभियानले इमानदारिता र पारदर्शितालाई प्राथमिकता दिनुपर्छ। वित्तीय स्रोतहरू, नीति निर्माण प्रक्रिया, तथा निर्णयहरू स्पष्ट रूपमा जनतालाई जानकारी गराइनुपर्छ। नेताहरूले जीवनशैली, सम्पत्ति विवरण, र कार्यशैलीमा पारदर्शिता अपनाउनुपर्छ।

नेपालको राजनीतिको ठूलो समस्या भनेको विचारधाराको नाममा जनताको वास्तविक आवश्यकतालाई बेवास्ता गर्नु हो। वैकल्पिक राजनीति व्यावहारिक समाधानमुखी हुनुपर्छ– रोजगारी सिर्जना, शिक्षा सुधार, स्वास्थ्य सेवा सुधार, तथा पूर्वाधार निर्माण जस्ता विषयमा प्राथमिकता दिनुपर्छ।

नेपालको जनसंख्याको ठूलो हिस्सा युवाहरू हुन्। उनीहरूलाई राजनीति प्रति उत्साहित गराउने, डिजिटल प्रविधिको प्रयोग गरेर नीतिनिर्माण प्रक्रियामा सहभागी गराउने, तथा उनीहरूका नवाचारलाई प्रश्रय दिने व्यवस्था वैकल्पिक राजनीतिमा आवश्यक छ।

वैकल्पिक राजनीतिक बाटो प्रभावकारी बनाउन, भ्रष्टाचार नियन्त्रणमा शून्य सहनशीलता अपनाइनुपर्छ। सरकारी ठेक्कापट्टादेखि कर्मचारी प्रशासनसम्म पारदर्शी प्रणाली लागू गरी भ्रष्टाचार अन्त्य गर्न सकिन्छ।

नेता केवल चुनावका बेला देखिने पात्र नभएर, निरन्तर जनतासँग संवाद गर्ने, उनीहरूको गुनासा सुन्ने, र प्रत्यक्ष जवाफदेही हुने संस्कार विकास गर्नुपर्छ। स्थानीय तहदेखि केन्द्रीय तहसम्म जनप्रतिनिधिहरू जनताको इच्छाअनुसार काम गर्नुपर्ने व्यवस्था हुनुपर्छ।

देशको विकासका लागि राजनीति मात्र होइन, अर्थतन्त्र बलियो हुनुपर्छ। वैकल्पिक राजनीतिले उद्यमशीलता, स्थानीय उत्पादन, तथा अन्तर्राष्ट्रिय लगानीलाई सहज बनाउने नीति अवलम्बन गर्नुपर्छ।

नेपाल विविध जाति, भाषा, धर्म, र क्षेत्रहरूको देश हो। वैकल्पिक राजनीतिले सबैलाई समान अवसर प्रदान गर्ने, सीमान्तकृत समुदायलाई उचित प्रतिनिधित्व दिने, र समानुपातिक व्यवस्थालाई प्रभावकारी बनाउने नीति अवलम्बन गर्नुपर्छ।

वैकल्पिक राजनीति केवल नयाँ नामको पार्टी खोल्नु मात्र होइन, नयाँ सोच, नयाँ प्रणाली, र प्रभावकारी कार्यशैली अवलम्बन गर्नु हो। इमानदार, पारदर्शी, र व्यवहारमुखी राजनीतिको विकास भएमा मात्रै जनताले वैकल्पिक शक्तिलाई विश्वास गर्नेछन्।

नेपालको समृद्ध भविष्यका लागि वैकल्पिक राजनीतिक मार्गले परम्परागत राजनीतिभन्दा फरक, सक्षम, र उत्तरदायी प्रणाली विकास गर्नु अनिवार्य छ।

तर यी अनेक बुँदाकेन्द्रित रास्वपा हुन सकेन। यसको अभ्यासतिर लाग्नुको साटो मुखिया नै विवादको थुप्रोमा उभिँदा आशा गर्ने ठाउँ केही धुमिल भएको जस्तो प्रतीत पक्कै पनि भएको छ।

यद्यपि रविमाथि लागेका अभियोगको न्यायीक निरुपण भएपछि सङ्लो राजनीतिको यात्रामा लाग्न सकुन्। उनी र उनको दल रास्वपामाथि विश्वास गरेका कम्तिमा पुग अपुग १२ लाख जनताको हृदय

विदारक अवस्था नहोस्, बन्ने कृत्य नगरियोस्।