मंगलबार, कार्तिक १० २०८३
मंगलबार, कार्तिक १० २०८३
बिहिबार, कार्तिक ५ २०८३
काठमाडौं । इन्टरनेटमा व्यापक रूपमा प्रयोग हुने प्रोग्रामिङ भाषा पीएचपी (PHP) मा गम्भीर साइबर सुरक्षा कमजोरी फेला परेपछि विश्वका विभिन्न देशमा वेबसाइट तथा अनलाइन सेवा अस्थायी रूपमा बन्द गरिएका छन्।
बुधबार सार्वजनिक गरिएका सुरक्षा कमजोरी समाधान गर्न अपडेट जारी गरिएको छ। समयमै सुरक्षा अपडेट लागू गर्न नसक्ने संस्थालाई आफ्ना वेबसाइट तथा प्रणाली अस्थायी रूपमा अफलाइन राख्न विभिन्न देशका साइबर सुरक्षा निकायले सुझाव दिएका छन्।
यसैक्रममा फिनल्यान्ड सरकारले आफ्ना सार्वजनिक वेब सेवाहरू अस्थायी रूपमा बन्द गरेको छ। नेदरल्यान्ड्सको साइबर सुरक्षा निकायले पनि आफ्नो वेबसाइट अफलाइन राख्ने निर्णय गरेको छ। बेलायतको एडिनबरा नगर परिषद् र विकिपिडिया सञ्चालन गर्ने विकिमिडिया फाउन्डेसनले समेत आफ्ना केही प्रणाली बन्द गरेका छन्।
अमेरिकाको राष्ट्रिय सुरक्षा एजेन्सी (एनएसए) ले पनि सुरक्षा अपडेट लागू गर्न नसक्ने संस्थालाई आफ्ना प्रणाली अफलाइन राख्न आग्रह गरेको छ। उसका अनुसार यस्ता कमजोरीको दुरुपयोग भएमा सर्भरको फाइल प्रणाली वा डेटाबेसमा अनधिकृत पहुँच स्थापित हुन सक्छ।
साइबर सुरक्षा अनुसन्धानकर्ता कम्पनी क्यालिफ र विजले यी कमजोरी पत्ता लगाएका हुन्। कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) को सहयोगमा पहिचान गरिएका यी कमजोरी एक दशकभन्दा लामो समयदेखि अस्तित्वमा रहे पनि पहिचान हुन नसकेको बताइएको छ।
विज कम्पनीका अनुसार इन्टरनेटमा रहेका करिब ७० प्रतिशत वेबसाइट प्रभावित हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ। यद्यपि, यो तथ्याङ्क स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि भएको छैन।
ओपनएआईले सुरु गरेको ‘प्याच द प्लानेट’ कार्यक्रमअन्तर्गत अनुसन्धानकर्तालाई उन्नत एआई उपकरण उपलब्ध गराइएको थियो। ती उपकरणको प्रयोग गरी वेब विकासमा प्रयोग हुने प्रोग्रामिङ भाषामा रहेका सुरक्षा कमजोरी पहिचान र समाधान गर्ने प्रयास गरिएको थियो।
सुरक्षा कमजोरीसम्बन्धी विवरण मंगलबार सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएपछि यसको दुरुपयोग हुन सक्ने जोखिम बढेको बताइएको छ। सम्बन्धित निकायहरूले प्रभावित प्रणालीमा तत्काल सुरक्षा अपडेट लागू गर्न, जोखिमको मूल्याङ्कन गर्न र आवश्यक सावधानी अपनाउन आग्रह गरेका छन्।
पीएचपी वेबसाइट तथा वेब एप्लिकेसन निर्माणमा व्यापक रूपमा प्रयोग हुने भएकाले यस्ता कमजोरीले विश्वभरका अनलाइन सेवाको सुरक्षामा असर पार्न सक्ने देखिएको छ। त्यसैले वेबसाइट सञ्चालक तथा प्रणाली प्रशासकले प्रयोगमा रहेको पीएचपी संस्करण जाँच गरी उपलब्ध सुरक्षा अपडेट लागू गर्नु आवश्यक छ।
